Advertisements

WERELD ANTI-TABAKSDAG / DIA MUNDIAL KONTRA TABAKU

DIA MUNDIAL KONTRA TABAKU

KRALENDIJK – Desde ku e Organisashon Mundial di Salú (WHO) na aña 1989 a instituí e Dia Mundial Kontra Tabaku, anualmente dia 31 di mei ta Dia Mundial Kontra Tabaku. Riba e dia aki ta para ketu na e peligernan di tabaku, spesialmente e peligernan riba término largu. E Organisashon Mundial di Salú – WHO ta preokupá ku e miónes di hende ku tur aña ta muri komo konsekuensia di humamentu òf inhalá huma di tabaku di otro hende.
Tur aña riba Dia Mundial Kontra Tabaku ta duna atenshon na un otro tema. E tema di e aña aki ta ‘Tabaku i malesanan di kurason’. E tema aki ta dediká na eksponé e relashon entre tabaku i malesanan di kurason i otro enfermedatnan kardiovaskular i aumentá konsiensia tokante esaki. Mundialmente enfermedatnan kardiovaskular ta un di e kousanan di morto mas grandi. Anualmente ront mundu mas ku 7 mion hende ta muri dor di humamentu, di kua kasi 900.000 hende ku no ta huma (dor di huma pasivo – inhalá huma di otro hende).

Sifranan di “Health Study Caribisch Nederland “(2017) ta mustra ku 17% di poblashon di Boneiru ta humadó. Di e hende hòmbernan, 4.1% ta huma fuerte (por lo ménos 20 sigaria pa dia), 12.9 % ta huma diariamente pero no fuerte i 5.6 % ta huma pero no diariamente.
Pa e hende muhé na Boneiru e sifranan ta mas abou, 0.9 % ta huma fuerte, 5.9 % diariamente pero no fuerte i 5.1 % ta huma pero no diariamente.
For di e personanan ku no ta huma, 12 % ta humadónan pasivo, nan no ta huma nan mes pero ta wòrdu eksponé na e huma di otronan. Dor di wòrdu eksponé na e huma, ta manera ku nan mes ta huma. Muchanan tambe ta wòrdu eksponé na huma di otronan.
Di e muchanan di 0-12 aña esaki ta 9 % i di e muchanan di 12-16 aña ta 14%.

Por prevení enfermedatnan kardiovaskular dor di no huma i hiba un bida salú. Lamentablemente aki na Boneiru tambe tin kasonan di enfermedatnan kardiovaskular. Segun statistiknan di CBS na 2013 2% di e hendenan ku a wordu enkuestá na Boneiru a menshoná ku nan a haña un ataka di kurason i 2.3% un ataka serebral òf derame serebral (https://opendata.cbs.nl/).

E Departamentu di Salubridat Públiko di Entidat Públiko di Boneiru ta traha riba prevenshon di uso di stimulante ( droga i alkohòl). E prevenshon aki ta dirigí mas tantu riba hóbennan.Den e método “ Skolnan Salú i Seif ”e Departamentu di Salubridat Públiko ta asistí e skolnan aki na Boneiru ku aktividatnan preventivo na unda atenshon ta wòrdu duna na e tema humamentu.

Diputado di Salubridat Públiko sr Edsel Cecilia ta hasi un yamada na tur hende ku ta huma riba nos isla pa para ketu na e peligernan di humamentu i inhalá huma di otronan i ta pidi bo pa pone un paso den direkshon di stòp di huma. Bo mester di yudansa pa bo stòp di huma? Tuma kontakto ku bo dòkter di kas.

Un Boneiru salú i liber di humamentu ta un tarea di nos tur.

WERELD ANTI-TABAKSDAG

KRALENDIJK – Sinds de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1989 Wereld Anti-Tabaksdag in het leven heeft geroepen, is het jaarlijks op 31 mei Wereld Anti-Tabaksdag. Op deze dag wordt stil gestaan bij de gevaren van tabak, met name de gevaren op lange termijn. De WHO is bezorgd om de miljoenen mensen die jaarlijks overlijden aan de gevolgen van het roken of meeroken van tabak.
Elk jaar wordt op Wereld Anti-Tabaksdag een ander thema belicht. Het thema van dit jaar is ‘Tabak en hartziekten’. Dit thema staat in het teken om het verband tussen tabak en hart en andere cardiovasculaire aandoeningen te belichten, en het bewustzijn hierover te vergroten. Hartvaataandoeningen zijn wereldwijd een van de grootste doodsoorzaken. Door roken overlijden wereldwijd meer dan 7 miljoen mensen per jaar, waarvan bijna 900 000 niet-rokers (door passief roken – inademen van rook van anderen).

Cijfers uit de Health Study Caribisch Nederland (2017), laten zien dat 17% van de bevolking op Bonaire rookt. Van de mannen rookt 4,1% zwaar (minstens 20 sigaretten per dag), 12,9% rookt dagelijks maar niet zwaar en 5,6% rookt, maar niet dagelijks. Voor de vrouwen op Bonaire liggen de cijfers lager, 0,9% rookt zwaar, 5,9% dagelijks maar niet zwaar en 5,1% rookt, maar niet dagelijks.
Van de mensen die zelf niet roken, zijn 12% passieve rokers, deze mensen roken zelf niet, maar zijn blootgesteld aan rook van mensen in hun omgeving. Dit wordt ook wel meeroken genoemd. Ook kinderen worden blootgesteld aan rook van anderen. Van de 0-12 jarige is dit 9% en van de 12-16 jarige 14%.

Door niet te roken en gezond te leven kan een hartvaataandoening voorkomen worden. Helaas komen ook op Bonaire hartvaataandoeningen voor. Volgens de CBS statistieken heeft in 2013 2% van de ondervraagden op Bonaire gemeld een hartinfarct te hebben doorgemaakt en 2,3% een beroerte, hersenbloeding of een herseninfarct (https://opendata.cbs.nl/).

De afdeling Publieke Gezondheid van het Openbaar Lichaam Bonaire, zorgt voor de preventie van genotmiddelen (drugs en alcohol) gebruik. Deze preventie is voornamelijk gericht op de jongeren. In de Gezonde School methode, waarbij de afdeling de scholen op Bonaire bij preventieactiviteiten ondersteund, wordt onder andere aandacht besteed aan het thema roken.

De gedeputeerde van Volksgezondheid dhr. Edsel Cecilia doet een oproep aan alle rokers op het eiland om stil te staan bij de gevaren van roken en meeroken en vraagt u een stap te zetten naar stoppen met roken. Heeft u hulp nodig bij stoppen met roken? Neem dan contact op met uw huisarts.

Een gezond rookvrij Bonaire is een taak van ons allen.

Bron: WHO

Advertisements
%d bloggers like this: